አዲስ ሚዲያ ኔትዎርክ

ሕንድ በዓለም ላይ በባሕል ብልጽግናዋ እና ለዘመናት በቆዩ ጥንታዊ ታሪኮቿ ተጠቃሽ ሀገር ናት። ሕንዳውያን “ናማስቴ” በሚለው እና ከሰላምታም በላይ መንፈሳዊ ትርጉም ባለው አቀባበላቸው በዓለም ይታወቃሉ። ከጥንታዊው የአክሱም ዘመነ መንግሥት ጀምሮ በቀይ ባሕርና በሕንድ ውቅያኖስ በኩል የንግድ ትስስር ያላቸው ኢትዮጵያና ሕንድ፣ ዛሬም ድረስ በባሕል፣ በቋንቋ፣ በሃይማኖትና በተፈጥሯዊ ገጽታቸው እጅግ የተቀራረቡ “መንትያ” ሀገራት ናቸው።

እንግዳ ተቀባይነት እና ማኅበራዊ እሴቶች
ሕንዶች “እንግዳ እንደ አምላክ ነው” የሚል ጽኑ ፍልስፍና አላቸው፤ ይህም ለእንግዶቻቸው ልዩ ክብርና ምቾት እንዲሰጡ ያደርጋቸዋል። ይህ እሴት እንግዳን እንደ በረከት በሚቆጥረው የኢትዮጵያ ማኅበረሰብ ዘንድም በስፋት የሚታወቅ ነው። በተጨማሪም ታላላቆችን ማክበር የሕንድ ማኅበረሰብ መለያ ነው። በረከትን ለመሻት የታላላቅ ሰዎችን እግር የመንካት ልምድ በሁሉም ሕንዳውያን ዘንድ የሚታወቅ ልማድ ነው። በኢትዮጵያ ታላላቆችን ዝቅ ብሎ ሰላም ማለትና ምርቃት ለማግኘት ጉልበት መሳም እጅጉን ይመሳሰላል።

የቤተሰብ ትስስር እና የሽምግልና ሥርዓት
ሁለቱም ሀገራት ቤተሰብን እንደ ግለሰብ ሳይሆን እንደ ተቋም የሚያዩበት ጠንካራ ማኅበራዊ ትስስር አላቸው። ልጆች አድገውና ትዳር ይዘውም ቢሆን ከወላጆቻቸው ጋር ወይም በአቅራቢያ የመኖር ዝንባሌ አላቸው። በመካከላቸው የሚፈጠሩ ግጭቶችንና ማኅበራዊ ጉዳዮችን ለመፍታትም እንደ “ፓንቻያት” እና “ሳማጅ” ባሉ ባሕላዊ የሽምግልና ሥርዓቶች መመራታቸው በኢትዮጵያ ካሉት እንደ “አበጋር” እና “አፎሻ” ካሉ የዕርቅ ሥርዓቶች ጋር ይመሳሰላል።

የምግብ ባሕል እና የቅመማ ቅመም ፍቅር
ከአመጋገብ ጋር በተያያዘ ሕንዳውያን በጣቶቻቸው መብላትን ይመርጣሉ። ይህ በእጅ የመመገብ ልምድ በኢትዮጵያም የምግብን ጣዕም ከመገንዘብ ባለፈ የማኅበራዊ ትስስር መገለጫ ተደርጎ ይወሰዳል። የሕንዶች “ካሪ” (Curry) እና የኢትዮጵያ “ወጥ” በቅመማ ቅመም የበለጸጉ መሆናቸው ሌላኛው መመሳሰል ነው። እርድ፣ ዝንጅብል፣ ነጭ ሽንኩርት እና ሚጥሚጣ በሁለቱም ሀገራት ወጥ ቤቶች ውስጥ የማይጠፉ መሠረታዊ ግብዓቶች ናቸው። ሕንዳውያን “ሮቲ” ወይም “ናን” የተባሉ ጠፍጣፋ ዳቦዎችን እንደሚጠቀሙት ሁሉ እኛም “እንጀራን” ከወጥ ጋር እናቀርባለን።

የብዝኃነት ተምሳሌት፡ የብሔረሰብ እና የቋንቋ ስብጥር
ኢትዮጵያ ከ80 በላይ ብሔረሰቦችና ቋንቋዎች መገኛ እንደሆነችው ሁሉ፣ ሕንድም በመቶዎች የሚቆጠሩ ቋንቋዎችና በሺዎች የሚቆጠሩ ቀበሌኛ ዘይቤዎች የሚነገሩባት ግዙፍ ሀገር ናት። ሁለቱም ሀገራት በቋንቋ ላይ የተመሠረተ የፌደራል መዋቅር ያላቸው ሲሆን፣ ጥንታዊ የሆኑ የራሳቸው ፊደላትና የሥነ-ጽሑፍ ታሪክም ባለቤቶች ናቸው። ኢትዮጵያ የራሷ ፊደል (ግእዝ) እንዳላት ሁሉ ሕንድም እንደ “ዴቫናጋሪ” ያሉ ጥንታዊ ፊደላት አሏት።

የሃይማኖት እና የመንፈሳዊ ሕይወት መመሳሰል
በሃይማኖት ረገድም ሁለቱም ሀገራት “የእምነት ሙዚየሞች” ናቸው። በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ፣ ፕሮቴስታንት እና እስልምና ተከታዮች ለዘመናት ተከባብረው እንደሚኖሩት ሁሉ፣ በሕንድም ሂንዱዎች፣ ሙስሊሞች፣ ሲኮች እና ክርስቲያኖች ጎን ለጎን ይኖራሉ። በሁለቱም ሀገራት መንፈሳዊ በዓላት በከፍተኛ ሕዝባዊ ድምቀትና በጎዳና ላይ ትዕይንቶች ይከበራሉ። እንደ ዮጋ ያሉ መንፈሳዊና አካላዊ ልምምዶችም የሕንድ መለያዎች ናቸው።

ተፈጥሯዊው መመሳሰል
ከባሕልና ከታሪክ ባለፈ በኢትዮጵያውያንና በሕንዳውያን (በተለይም በደቡብ ሕንድ ሕዝቦች) መካከል የሚታየው አካላዊ መመሳሰል እጅግ አስገራሚ ነው። የሁለቱ ሀገራት ሕዝቦች ያላቸው ጠይምና ማራኪ የቆዳ ቀለም፣ የፊት ቅርጽና የአይን አወቃቀር ተመሳሳይነት አለው። ጥንታውያን ግሪኮች ሕንዳውያንን “የምስራቅ ኢትዮጵያውያን” ብለው እስከመጥራት የደረሱትም በዚህ አካላዊ ገጽታ ምክንያት ነበር። ይህም በሞቃታማ የአየር ንብረት ውስጥ በመኖራችን ቆዳችን ለፀሐይ ብርሃን መቋቋም እንዲችል “ሜላኒን” የተባለውን ንጥረ ነገር በማመንጨቱ የመጣ ተፈጥሯዊ መመሳሰል ነው ተብሎ ይታመናል።

የታሪክ እና የሥነ-ሕንጻ ትስስር
የሁለቱ ሀገራት ትስስር በጥንታዊ ሥነ-ሕንጻዎቻቸው ላይም በግልጽ ይታያል። በኢትዮጵያ ላሊበላ ውስጥ የሚገኙት ከዓለት የተፈለፈሉ አብያተ ክርስቲያናት፣ በሕንድ ማሃራሽትራ ግዛት ከሚገኙት “አጃንታ እና ኤሎራ” የዓለት ላይ ቤተ-መቅደሶች ጋር በአሠራር ጥበባቸው እጅግ የተቀራረቡ ናቸው። በ17ኛው መቶ ክፍለ ዘመን የተገነቡት የጎንደር ፋሲለደስ ግንቦችም ከሕንድ የሙጋል (Mughal) ሥነ-ሕንጻዎች ጋር መመሳሰል ይታይባቸዋል። ይህም በዘመኑ የነበረውን የባለሙያዎችና የጥበብ ቅርበት ያሳያል።

የጥጥ ሽመና እና አልባሳት
ባሕላዊ የእጅ ጥበብና የጥጥ ሽመና በሁለቱም ሀገራት ለዘመናት የቆየ ተግባር ነው። በሕንድ “ካዲ” (Khadi) የሚባለው በእጅ የሚሸመን ጨርቅ በኢትዮጵያ “ጥበብ” ከሚባለው የሽመና ጥበብ ጋር እጅግ ይመሳሰላል። የሴቶች “ሳሪ” (Sari) እና የኢትዮጵያ “ነጠላ” አጣጣልም ተመሳሳይ ገጽታ አላቸው። ወንዶችም ብዙውን ጊዜ “ኩርታ” እና “ዶቲ” የተባሉ ሽርጥ መሰል ልብሶችን ይለብሳሉ።

የኑሮ ዘይቤ እና አርብቶ አደርነት
ዛሬ ላይ ሕንድ በቴክኖሎጂ፣ በኢንዱስትሪ እና በግብርና የለጸገች ብትሆንም፣ ልክ እንደ ኢትዮጵያ ሰፊ ቁጥር ያለውና የራሱ ልዩ አለባበስና የከብት እርባታ ወግ ያለው የአርብቶ አደርና ከፊል አርብቶ አደር ማኅበረሰብ ባለቤት ናት። እንደ ኢትዮጵያ አርብቶ አደሮች ሁሉ በሕንድም “ራባሪ” እና “ጉጃር” የሚባሉ ማኅበረሰቦች ለከብቶቻቸው ያላቸው ፍቅርና የአኗኗር ዘይቤ ተመሳሳይ ነው።

በወንድማገኝ አሰፋ