አዲስ ሚዲያ ኔትዎርክ

ሎሬት ፀጋዬ ገብረመድህን እ.ኤ.አ. በ1936 በአምቦ ከተማ ተወለደ። ገና በልጅነቱ በአካባቢው ከሚካሄዱት የፈረስ ጉግስ፣ የገበያ ግጥም እና የሃይማኖታዊ ሥርዓቶች ጋር እየተላመደ ማደጉ ለወደፊት የጥበብ ስራዎቹ መሰረት ሆነውታል።

በአዲስ አበባ ዊንጌት ትምህርት ቤት ትምህርቱን ከተከታተለ በኋላ፣ ወደ አሜሪካ እና አውሮፓ በመጓዝ በቲያትር ጥበብ ከፍተኛ ስልጠና አግኝቷል።

ፀጋዬ ገብረመድህን አማርኛን እንደ ሸክላ አቡክቶ፣ እንደ ሰም አቅልጦ የመቅረጽ ልዩ ተሰጥኦ ነበረው። የእርሱ የግጥም ስልት “ጥልቅ” እና “ረቂቅ” በመሆኑ ይታወቃል።

የመድረክ ድርሰቶቹ፦ እንደ “የከርሞ ሰው”፣ “እናት ዓለም ጠኑ” እና “ሀሁ በስድስት ወር” ያሉ ቲያትሮቹ የኢትዮጵያን ማህበራዊ እና ፖለቲካዊ ህይወት በረቂቅ ፍልስፍና የፈተሹ ስራዎች ናቸው።

የሼክስፒርን ስራዎች (እንደ ሀምሌት እና ኦቴሎ) ወደ አማርኛ ሲመልስ፣ ትርጉሙ ከዋናው ድርሰት በማይነስ መልኩ የኢትዮጵያዊነት መንፈስ እንዲላበሱ አድርጓቸዋል።

ፀጋዬ የኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን የመላው ጥቁር ህዝብ ጠበቃ ነበር። “ኢትዮጵያዊነት” እና “ጥቁርነት” (Negritude) በስራዎቹ ውስጥ ጎልተው የሚታዩ ጭብጦች ናቸው። ለአፍሪካ አንድነት ድርጅት (አሁኑ የአፍሪካ ህብረት) መዝሙር ግጥም በመጻፍ የታሪክ አሻራውን አኑሯል።

በሥነ-ጽሑፍ ዘርፍ ላበረከተው ከፍተኛ አስተዋጽኦ የክብር ዶክትሬት እና የ”ሎሬት” ማዕረግን ተቀብሏል። ስራዎቹ በዓለም አቀፍ ደረጃ እውቅናን ያተረፉለት ሲሆን፣ በሃገር ውስጥም የኃይለ ሥላሴ ሽልማት ድርጅት ተሸላሚ ነበር።

ሎሬት ፀጋዬ ገብረመድህን እ.ኤ.አ. በ2006 ከዚህ ዓለም በሞት ቢለይም፣ የእርሱ ስራዎች ግን አሁንም ህያው ናቸው። “እሳት ወይ አበባ” የተሰኘው የግጥም መድብሉ ዛሬም ድረስ በየቤቱ የሚነበብ የጥበብ ማዕድ ነው።

በአንተነህ ጌታቸው